پدیده گزارش خطاکاری، یکی از مفاهیمی است که در سال های اخیر مورد توجه بسیاری از پژوهشگران حرفه حسابرسی قرار گرفته است. این پدیده، به معنای افشای فعالیت های غیرقانونی و غیراخلاقی در سازمان ها است. بدگمانی حسابرس، نسبت به سازمان و احساس وابستگی به آن، می تواند گزارش تخلفات و خطاکاری ها را تحت تاثیر قرار دهد. هدف مقاله حاضر، بررسی تاثیر بدگمانی سازمانی و تعهد حرفه ای بر این پدیده می باشد. مبانی نظری تحقیق، بر اساس مطالعات کتابخانه ای و داده های آن بر اساس پرسش نامه جمع آوری شده است. آزمون فرضیه ها، با استفاده از معادلات ساختاری و به وسیله نرم افزار لیزرل 8. 8 انجام گردیده است. حجم نمونه این پژوهش، 192 نفر از حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی بخش خصوصی و سازمان حسابرسی در کلیه رده های سازمانی است. یافته های تحقیق نشانگر آن است که تعهد حرفه ای، اثری مستقیم و مثبت بر گزارش خطاکاری دارد. همچنین، بدگمانی سازمانی حسابرس، اثر مستقیم و غیر مستقیم منفی، به ترتیب، بر تعهد حرفه ای و ارایه گزارش خطاکاری دارد.

هدف: گزارش خطاکاری، ابزار مهم و موثری برای کشف تقلب است، از این رو، اهمیت آگاهی از عوامل کلیدی تاثیرگذار بر تمایل به گزارش خطاکاری، بیش از پیش در کانون توجه قانون گذاران قرار گرفته است و آنها تلاش می کنند تا کارکنان شرکت ها را به گزارش خطاکاری تشویق کنند. در نتیجه، پژوهش حاضر، به دنبال مدل سازی تمایل حسابداران شرکت ها به گزارش خطاکاری است. روش: شهود اخلاقی یا استدلال عقلی، تیوری رفتار برنامه ریزی شده و مثلث تقلب، دیدگاه های نظری ای هستند که می توانند در مدل سازی تمایل حسابداران شرکت ها به گزارش خطاکاری یا اتخاذ موضع سکوت در قبال آن ادغام شوند. از این رو، مدل پژوهش که بر اساس همین دیدگاه ها طراحی شده است، از لحاظ تکنیک ها، روش ها و آزمون های آماری متعدد، از جمله تحلیل محتوای دلفی، آنتروپی شانون و مدل معادلات ساختاری بررسی شده است. تکنیک سوارا نیز برای تعیین اهمیت و اولویت بندی میزان تمایل به گزارش خطاکاری درون و برون سازمانی استفاده شد. یافته ها: با توجه به نتایج آزمون ها، مدل مفهومی طراحی شده در این پژوهش به تایید رسید. گفتنی است که مصاحبه شوندگان نیز بیشتر تمایل داشتند خطاکاری درون سازمانی را به خصوص به رییس هییت مدیره شرکت گزارش دهند. نتیجه گیری: حسابداران می توانند در گزارش تقلب های موجود در سازمان، نقش بسزایی داشته باشند، از این رو، مدیران شرکت ها می بایست فضای سازمان را به شکلی مدیریت کنند که حسابداران تمایل به گزارش خطاکاری پیدا کنند. همچنین قانون گذاران نیز باید در تدوین و تصویب قوانین و مقررات حمایتی از گزارش کنندگان خطا کوشا باشند.

هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی ارتباط توان رقابتی صاحبکار و انتخاب حسابرس بر پایه نظریه رقابت است. تعداد شرکت های نمونه تحقیق بالغ بر 120 شرکت و دوره زمانی تحقیق یک دوره 6 ساله از سال 1393 الی 1398 می باشد. آزمون فرضیه ها بر اساس روش همبستگی و با استفاده از رگرسیون لاجستیک باینری انجام شده است. نتایج نشان می دهد توان رقابتی صاحبکار تاثیر معنی دار و مثبت بر انتخاب موسسات حسابرسی بخش خصوصی دارد. هم چنین نتایج بیانگر آن است که نسبت بدهی و حق الزحمه حسابرس ، تاثیر منفی و معنی دار در انتخاب موسسات حسابرسی بخش خصوصی دارد. شواهد نشان می دهد هرگاه ، تعداد بندهای حسابرسی در گزارش سال قبل، افزایش یابد در آن صورت احتمال انتخاب موسسات حسابرسی بخش خصوصی نیز تقویت می گردد. در تحقیق حاضر اندازه شرکت ، نسبت سودآوری و درصد سهام متعلق به سهام دار عمده تاثیر معنی داری بر انتخاب موسسات حسابرسی بخش خصوصی ندارند.

هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی هوش هیجانی در رابطه رهبری اخلاقی با قصد هشداردهی حسابرسان مستقل است. روش: جامعه آماری پژوهش شامل حسابرسان مستقل شاغل در مؤسسات حسابرسی بخش خصوصی و بخش دولتی در سال 1399 است. در معادلات ساختاری حداقل نمونه 200 مورد پیشنهاد شده و بر اساس فرمول کوکران در جامعه نامحدود تعداد نمونه 385 مورد نیاز است. بر این مبنا تعداد500 پرسشنامه به صورت کاغذی و الکترونیکی ارسال شد و تعداد 441 نفر از آن ها گردآوری و مورد بررسی قرار گرفت. داده ها از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و با استفاده از معادلات ساختاری به کمک نرم افزار لیزرل مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد رهبری اخلاقی بر قصد هشداردهی حسابرسان به صورت مستقیم تأثیر مثبت و معناداری دارد و این رابطه با واسطه هوش هیجانی نیز معنادار بوده و تقویت می شود. بنابراین، هوش هیجانی میانجی گری مناسب برای رابطه رهبری اخلاقی با قصد هشداردهی حسابرسان است. نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش رعایت اصول رهبری اخلاقی و توجه به ارزش های اخلاقی در ارتباطات کارکنان در مؤسسات حسابرسی، قصد هشداردهی حسابرسان را افزایش می دهد. از سوی دیگر می توان بیان کرد رهبری اخلاقی در مؤسسات حسابرسی، تقویت و توجه کارکنان به قابلیت های هیجانی و افزایش هوش هیجانی آنها را به همراه دارد. همچنین بر اساس این نتایج حسابرسان دارای هوش هیجانی بالا به دلیل اطلاع از احساسات و هیجانات خود و دیگران، می توانند عواطف خود را در شرایط پیچیده مشاهده تخلف توسط همکاران مدیریت نموده و بنابراین، تمایل بیشتری به هشداردهی دارند. پژوهش حاضر می تواند منجر به توجه بیشتر به موضوع هشداردهی، رفتار اخلاقی مدیران، مدیریت و درک عواطف کارکنان و کاهش تخلفات در حرفه حسابرسی در ایران شود.

هدف این پژوهش بررسی روابط بین اخلاق فردی و اعلام خطاهای گزارشات حسابرسی با بهره گیری از روش دیمتل است. این پژوهش ترکیبی و کاربردی است که در بخش کیفی با استفاده از روش فراترکیب، 37 مقاله از میان 279 مقاله مرتبط انتخاب شد. در بخش کمی، یک پرسشنامه مبتنی بر روش دیمتل طراحی و در اختیار 20 نفر از حسابداران رسمی با سابقه بیش از 10 سال قرار گرفت. داده ها در قالب ماتریس های روابط علی، اثرگذاری و اثرپذیری تحلیل و عوامل به پنج دسته شرایط علی، بستر، شرایط مداخله گر، راهبرد و پیامدها تقسیم شدند. نتایج نشان داد که عوامل «شخصیت و رفتارهای ارثی و اکتسابی»، «تصمیم گیری و قضاوت حرفه ای حسابرس»، «حساسیت و شجاعت اخلاقی» و «تعهد و مسئولیت پذیری» از جمله عوامل اثرگذار هستند، در حالی که «قوانین و الزامات سازمانی»، «قوانین و مشوق های حمایتی»، «واکنش های فردی»، «هنجارهای جامعه و ارزش های اعلام خطاکاری» و «ساختار سازمانی موسسات حسابرسی» به عنوان عوامل اثرپذیر شناسایی شدند. قوی ترین عامل اثرگذار، تصمیم گیری و قضاوت حرفه ای حسابرس بود. بر اساس یافته ها، گزارش خطاکاری در حسابرسی مستلزم ترکیب عوامل اخلاق فردی با بسترهای حمایتی سازمانی و فرهنگی است. ایجاد محیطی امن، تدوین قوانین تشویقی، و پرورش تعهد حرفه ای در حسابرسان از جمله راهبردهای مؤثر در تقویت اعلام خطاها در گزارشات حسابرسی محسوب می شود.

فرهنگ سازمانی یکی از عوامل تأثیرگذار بر رفتار کارکنان در سازمان می باشد. تحقیق حاضر سعی دارد تا این تأثیرگذاری را در گزارش و افشای خطا کاری سازمانی در حرفه حسابرسی مورد مطالعه قرار دهد. از این رو، هدف این پژوهش مطالعه تأثیر اثر فرهنگ سازمانی بر گزارش خطا کاری ها در مؤسسات حسابرسی است. روش پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر حسابرسان شاغل در مؤسسات حسابرسی می باشد که 203 نفر از آن ها به عنوان نمونه نهایی و با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش پرسشنامه استاندارد می باشد. به منظور تجزیه تحلیل آماری داده ها و سؤال تحقیق از معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که فرهنگ سازمانی بر " برداشت از مسئولیت های فردی" و " بر برداشت از عواقب عمل سؤال برانگیز" تأثیر معنی دار و مثبت دارد؛ اما فرهنگ سازمانی تأثیری معنی دار بر " برداشت از هزینه های گزارش دهی بر گزارش خطاکاری" ندارد. همچنین شواهد این تحقیق تأیید می نماید که درک حسابرسان از مسئولیت های فردی و برداشت حسابرسان از عواقب عمل سؤال برانگیز نیز از جمله متغیرهای مؤثر بر تمایل حسابرسان به گزارش خطا کاری است. بر اساس نتایج این تحقیق استقرار فرهنگ سازمانی مناسب در مؤسسات حسابرسی می تواند مکانیزم مؤثری برای گزارش خطاکاری های سازمانی در حرفه حسابرسی باشد.

هدف: هدف این پژوهش، بررسی ارتباط بین ویژگی های کمیته حسابرسی و خوانایی گزارش حسابرسی است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی است و از حیث روش، توصیفی هم بستگی قلمداد می شود و بر تحلیل داده های تابلویی (پانل دیتا) مبتنی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1393 تا 1397 و حجم نمونه 72 شرکت است. یافته ها: در این پژوهش از داده های پانل با اثرهای ثابت استفاده شده است. نتایج تجزیه و تحلیل داده های شرکت ها با استفاده از رگرسیون چندمتغیره، نشان می دهد اندازه، استقلال و تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی با خوانایی گزارش حسابرسی که با دو شاخص فوگ و طول متن اندازه گیری شد، رابطه معناداری ندارند. نتیجه گیری: با توجه به نبود رابطه بین اندازه، استقلال و تخصص مالی اعضای کمیته حسابرسی با خوانایی گزارش حسابرسی، لزوم توجه به اثربخشی ویژگی های کمیته های حسابرسی از اهمیت بسیار زیادی دارد.

هدف این مقاله بررسی ارتباط میان ویژگی های کمیته حسابرسی با ارائه به موقع گزارش حسابرسی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. مطابق با تئوری علامت دهی، ارائه به موقع صورت های مالی از سوی شرکت ها، دارای محتوای اطلاعاتی بوده و بر ارزش بنگاه اثرگذار است؛ درنتیجه، بررسی عوامل تعیین کننده تاخیر در گزارش حسابرسی حائز اهمیت است. تشکیل کمیته حسابرسی و افشاء مشخصات آن از سال 1391 طبق دستورالعمل سازمان بورس الزامی شد؛ بنابراین، در این پژوهش از اطلاعات 201 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که مشخصات کمیته حسابرسی خود را افشاء کرده اند؛ استفاده شده تا رابطه میان ویژگی های کمیته حسابرسی و تاخیر در ارائه گزارش حسابرسی آزمون گردد. روش پژوهش، شبه تجربی و از نوع توصیفی- همبستگی می باشد. برای آزمون فرضیه های پژوهش از مدل رگرسیونی چندمتغیره بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اندازه و سابقه تشکیل کمیته حسابرسی و وجود اعضای دارای تخصص مالی در کمیته های حسابرسی با کاهش تاخیر در ارائه گزارش حسابرسی همراه است؛ ولیکن استقلال کمیته حسابرسی و تجربه اعضای کمیته حسابرسی موجب افزایش تاخیر در ارائه گزارش حسابرسی می گردد.

تحریم سیستم بانکی و فروش نفت در سال های اخیر منجر به تشدید پدیده بحران اقتصادی در کشور گردیده است. مطابق نظریه علامت دهی، شرکت ها برای جلوگیری از کاهش ارزش قیمت سهام خود، از شناسایی برخی هزینه ها و ذخایر خودداری می کنند. این امر ممکن است منجر به واکنش حسابرس با صدور گزارش تعدیل شده شود. اما در نبود شواهد تجربی کافی، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش بحران اقتصادی بر نوع گزارش حسابرس، تعداد و نوع بندهای شرط گزارش مشروط حسابرسی است. برای این منظور نمونه ای متشکل از 142 شرکت پذیرفته شده در بورس تهران طی دوره زمانی 1386 تا 1395 جمع آوری و مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که در دوران بحران اقتصادی نسبت به دوران قبل از بحران، تعداد گزارش های مشروط حسابرسی و تعداد بندهای گزارش حسابرسی افزایش نیافته است. اما آزمون انواع بند های شرط گزارش حسابرسی نشان داد که رابطه معنادار و مستقیمی بین بحران اقتصادی و بند نبود ذخیره کافی برای مالیات بر عملکرد، بند محاسبه نادرست بهای تمام شده، بند نبود ذخیره کافی برای مطالبات مشکوک الوصول، بند عدم شناسایی هزینه های تحمل شده و بند عدم ذخیره کافی برای کاهش ارزش سرمایه گذاری وجود دارد.